Xalbador

1

Izenburua: Xalbador
Idazlea: Mixel Itzaina
Argitaletxea: Elkar
Urtea: 2014

Lehen aldian kantatzen entzun nuenetik eta betikotz isildu zen arte, Xalbadorren bertsoak, beti edo gehienetan, lilura batean sartu nau.

Liburu hontan entseatu naiz lilura horren zergatia nondik zetorren edo datorren aztertzera. Bi Xalbador badira, bat-bateko bertsolaria lehena, bertso idatzietakoa bertzea. Bat-bateko bertso horietarik asko ezagunak dira. Badira horietan Amuritzak «Bat-bateko mirakuluak» deitu dituenak. Irakurleak horietarik zenbait aurkituko ditu liburu hontan. Bainan bertso idatzietan ere maixu agertu da Xalbador. Odolaren Mintzoa liburua hor dugu lekuko. «Gosta gabe deusik ez» kapituluan, liburu hortako eskuizkribuak eskutan izanez, erakusten dut nola gure Urepeldarrak bertsoaren lehen bertsio hura hobetzen zuen, mail gorenean ematen. Hona adibide bat «Amentsetan » titulutzat daukan kantutik hartua. Lehenik emana zuen: «Bainan ene bi maitalariak, ene garrasien gatik, beren bihotzen berri emaiten ari ziren ahapetik…»; bigarren bertsioan eman du «beren bihotzen besta goresten ari ziren ahapetik!» Datu bat baizik ez zena (berri emaitea), bihotzen besta goresgarria bilakatu da. Hor ikusten da nolakoa den Xalbadorren dohaina.

Liburu honen helburu bakarra hau da: Xalbadorren hurbilagotik ezagutzeko gutizia piztea irakurlearen
baitan.

1
Iruzkina idatzi

avatar
1 Comment threads
0 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
1 Comment authors
Gasteiz 9.5 Recent comment authors

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  Subscribe  
Berriena Zaharrena
Harpidetu
Gasteiz 9.5
Gasteiz 9.5

Liburu hau ez da ohiko biografia bat, batez ere Xalbadorren olerki eta kantuen gaineko azterketa baizik. Azken azalean esaten duen moduan, Mixel Itzaina testu honetan ahalegindu da azaltzen zergatik Xalbadorren bertsoek beti lilura batean sartu izan duten. Izan ere, oso gutxi ikasten dugu bere bizimoduari buruz: Urepelen sortua zela, Léonierekin ezkonduta zegoela eta bere bizitzaren zutabe izan diren bi elementuak: kantua eta fedea. 20. orrialdean. Egileak, Aldudeko idazleak, betidanik bertsolaritzan egin du lan. Behin baino gehiagotan gai-jartzailea eta epailea izan denez Xalbadorren bertsoak epaitu beharra ditu. Izugarri laket izan dut bere saiakera. Lehenik eta behin Urepeleko artzainaren olerkiaren gaineko xehetasun… Gehiago irakurri